درباره قاسم بن هاشم ( 551 - 557 ه . ق ) نيز تقريباً همه منابع متفقند كه او با فاطميان رابطه بهترى داشت و اختلافات او با عباسيان به درگيرى ميان شريف مكه با حاجيان عراقى در موسم حج سال 556 ه . ق انجاميد . « 1 » ماجراى درگيرى عراق و مصر بر سر خطبه‌خوانى در مكه با از ميان رفتن دولت فاطميان در سال 567 ه . ق و جاىگزينى ايوبيان سنى مذهب كه خلافت عباسى را به رسميت مىشناختند ، به پايان رسيد . پيش از آن نيز با شروع اختلافات خلفاى عباسى با سلجوقيان كه به درگيرى ميان مسترشد بالله عباسى ( 512 - 529 ه . ق ) با سلطان مسعود سلجوقى انجاميد ، از تمركز سلجوقيان بر مسائل مربوط به حج و حرمين كاسته شد . در اين سال‌ها ، مدتى حج‌گزارى ايرانيان به دليل اين‌گونه جنگ‌ها تعطيل شد . بعد از آنكه در پى ضعف سلجوقيان ، قدرت سياسى عراق به طور كامل به دست خلفاى عباسى افتاد ، مسائل مربوط به حجاز نيز از حيطه قدرت سلجوقيان خارج شد و خلفا به گسترش نفوذ خود بر حرمين ادامه دادند . سنجر ، آخرين سلطان قدرتمند سلاجقه بود كه به سبب پيدايش رقيب ( خوارزم‌شاهيان ) ، توجه خود را به شرق معطوف كرد . افزون بر آن ، سلاجقه در نتيجه منازعات بر سر جانشينى به سراشيب سقوط افتاده بودند . ارتباط و نفوذ آنان در حرمين به حداقل ممكن رسيد . در اين زمان ، خلفاى عباسى به تجديد قوا پرداختند و به تدريج ، درصدد حذف سلجوقيان برآمدند و روابط خود را با حجاز احيا مىكردند . نام و مدت زمام‌دارى سلجوقيان - ركن الدوله ابوطالب طغرل بن ميكاييل بن سلجوقى ( 429 - 455 ه . ق ) ؛ - آلب ارسلان محمد بن چغرى ( 455 - 465 ه . ق ) ؛

--> ( 1 ) . . الكامل فى التاريخ ، ج 11 ، ص 279 ؛ اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 23 .